Zapobieganie i leczenie oparze艅 s艂onecznych

Zapobieganie i leczenie oparze艅 s艂onecznych

Chocia偶 wiosna i pierwsze dni lata nie nale偶a艂y do najcieplejszych w historii Polski, s艂o艅ca dostali艣my naprawd臋 wiele. Jak ka偶dy medal, taka pogoda ma dwie strony, bo opr贸cz lepszego samopoczucia w zwi膮zku z pi臋kn膮 pogod膮, wzros艂o ryzyko oparze艅 s艂onecznych. Jak im zapobiega膰 i sobie z nimi poradzi膰?

Promieniowanie UV, melanina i pigmentacja sk贸ry

Promieniowanie ultrafioletowe (UV), o kt贸rym cz臋sto mo偶na us艂ysze膰 czy przeczyta膰 w mediach lub reklamach to naturalne promieniowanie, kt贸re pochodzi od s艂o艅ca. Ilo艣膰 UV, kt贸ra dociera na powierzchni臋 naszej planety zale偶y od wielu czynnik贸w, m.in. od odleg艂o艣ci S艂o艅ca od Ziemi (kt贸ra si臋 zmienia), pory dnia czy 鈥瀏rubo艣ci鈥 warstwy ozonowej. Promienie UV s膮 emitowane przez ca艂y rok, jednak w okresie letnim, kiedy s艂o艅ca jest najwi臋cej, najbardziej zagra偶aj膮 naszej sk贸rze.[i]

Melanina, zwi膮zek znajduj膮cy si臋 w naszej sk贸rze, odpowiada za ochron臋 powierzchni cia艂a przed negatywnym wp艂ywem UV. To w艂a艣nie ilo艣膰 pigmentu okre艣la te偶 kolor naszej sk贸ry 鈥 im wi臋cej melaniny, tym ciemniejsza jest. Je艣li ilo艣膰 tego zwi膮zku nie radzi sobie z nat臋偶eniem promieniowania, dochodzi do oparzenia s艂onecznego sk贸ry.

Kiedy sk贸ra jest 鈥瀘parzona鈥?

Objawy oparzenia s艂onecznego s膮 bardzo charakterystyczne. Ka偶dy, kto kiedykolwiek sp臋dzi艂 zbyt wiele czasu na s艂o艅cu bez ochrony, do艣wiadczy艂 przynajmniej niekt贸rych z nich:

  • Zaczerwienienie,
  • P臋cherze, kt贸re z czasem nape艂niaj膮 si臋 p艂ynem
  • Opuchlizna,
  • B贸l sk贸ry i tkliwo艣膰,
  • Uczucie gor膮ca,
  • B贸l g艂owy,
  • Dreszcze.[ii]

Nie wszystkie objawy wyst膮pi膮 zawsze. Im bardziej zostanie poparzona sk贸ra, tym gorsze pojawi膮 si臋 efekty.

Podzia艂 oparze艅 i udar cieplny

Skala oparze艅 termicznych pozwala podzieli膰 nam oparzenia na dwa rodzaje 鈥 wed艂ug wyst臋puj膮cych objaw贸w. Pierwszy stopie艅 charakteryzuje si臋 wy艂膮cznie uczuciem ciep艂a w dotyku i zaczerwienieniem sk贸ry, w drugim natomiast pojawiaj膮 s膮 p臋cherze z p艂ynem i opuchlizna.[iii]

Je艣li wystawimy nasz organizm na promienie s艂oneczne i wysok膮 temperatur臋, ryzykujemy pojawieniem si臋 udaru cieplnego (inaczej: s艂onecznego). To znacznie powa偶niejszy stan, kt贸ry wymaga specjalnego traktowania i mo偶e bezpo艣rednio zagra偶a膰 偶yciu.[iv]

Zapobieganie oparzeniom s艂onecznym

Oparzeniom s艂onecznym mo偶na zapobiega膰 na kilka prostych sposob贸w:

  • Pierwszy i najbardziej oczywisty to unikanie ekspozycji (wystawiania si臋) na promienie s艂oneczne, szczeg贸lnie w godzinach 10:00-16:00.
  • Drugi to stosowanie krem贸w, mleczek do opalania i spray贸w z filtrem UV. To naprawd臋 skuteczne preparaty, kt贸re blokuj膮 negatywny wp艂yw UV na nasz膮 sk贸r臋. Im wi臋ksza liczba na opakowaniu kosmetyku (np. 50, 50+), tym wi臋ksza ochrona przed promieniowaniem. Preparaty z filtrem powinno nak艂ada膰 si臋 co 2 godziny.
  • Kolejna metoda jest mniej wygodna i proponuje noszenie grubo tkanej, ciemnej, ale cienkiej odzie偶y.2

Wi臋ksze ryzyko oparze艅

Istnieje kilka czynnik贸w, kt贸re mog膮 zwi臋kszy膰 ryzyko bolesnego i d艂ugo leczonego oparzenia s艂onecznego. Opr贸cz niestosowania powy偶szych rad, nale偶y uwa偶a膰 je艣li:

  • Stosowane s膮 niekt贸re leki (informacje o ryzyku oparzenia znajduj膮 si臋 w ulotce lub poinformuje o tym farmaceuta w aptece),
  • Brak jest regularnego nawodnienia,
  • Osoba posiada jasn膮 karnacj臋,
  • Osoba cierpi na niekt贸re choroby, np. bielactwo,
  • Celowo eksponuje si臋 sk贸r臋 w celu opalenia.2

Leczenie oparze艅 s艂onecznych

Metody leczenia oparze艅 s艂onecznych s膮 naprawd臋 rozmaite. Pierwsza cz臋艣膰 pomocnych produkt贸w to te dost臋pne w aptekach i sklepach. Prosz膮c o preparat na oparzenie, nale偶y szuka膰 w sk艂adzie:

  • Pantenol,
  • Witamin臋 E,
  • Alantoin臋,
  • Aloes.

Wymienione sk艂adniki przede wszystkim wspieraj膮 proces gojenia i 艂agodz膮 odczuwany dyskomfort. Wyst臋puj膮 w postaci krem贸w, ma艣ci i pianek, przy czym ostatnia posta膰 mo偶e by膰 najmniej bolesna w rozprowadzaniu na sk贸rze.

Dodatkowo, mo偶na zastosowa膰 popularne leki przeciwb贸lowe, je艣li to konieczne. Niekt贸re z nich, niestety, zwi臋kszaj膮 ryzyko oparze艅, dlatego po za偶yciu nie powinno si臋 wraca膰 鈥瀗a s艂o艅ce鈥.

Metody domowe

Oczywi艣cie, jak w wielu przypadkach, tak i przy oparzeniach pomoc znajdziemy w kuchennej szafce lub lod贸wce. Na oparzon膮 sk贸r臋 mo偶na zaaplikowa膰 mi贸d naturalny (w艂a艣ciwo艣ci przeciwzapalne i nawil偶aj膮ce), p艂atki owsiane namoczone w wodzie (zmniejszaj膮 uczucie sw臋dzenia) oraz produkty mleczne w postaci ok艂ad贸w, np. ma艣lanka, jogurt naturalny (ch艂odz膮 i dzia艂aj膮 antybakteryjnie). Dobrze sprawdzi si臋 tak偶e prysznic w letniej lub ch艂odnej wodzie.[v],[vi],[vii]

Czego unika膰

Przede wszystkim nie powinno si臋 stosowa膰 op艂ukiwania sk贸ry lodowat膮 wod膮 lub przyk艂adania lodu tu偶 po zej艣ciu ze s艂o艅ca. Tkanka sk贸rna doznaje wtedy szoku termicznego. Niewskazane jest tak偶e przebijanie b膮bli na sk贸rze, co mo偶e doprowadzi膰 do zaka偶enia i op贸藕ni proces gojenia.1

Podsumowanie

Aby by膰 przygotowanym na oparzenia s艂oneczne, warto zapami臋ta膰 kilka informacji:

  • Ochrona cia艂a przed oparzeniem to najlepszy spos贸b na unikni臋cie b贸lu. Stosuj filtry, nie opalaj si臋, dbaj o dobre nawodnienie organizmu.
  • Skuteczne leczenie oparze艅 to po艂膮czenie specjalnych preparat贸w i rozs膮dnego korzystania z domowych sposob贸w.
  • Lodowata k膮piel i przebijanie p臋cherzy jedynie zaszkodzi Twojej sk贸rze.

[i] Young A, Tewari A: Sunburn. UpToDate 2020

[ii] Guerra KC, Crane JS. Sunburn. [Updated 2022 May 8]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK534837/ [dost臋p: 17.06.2022]

[iii] Jeschke, Marc G et al. 鈥淏urn injury.鈥 Nature reviews. Disease primers vol. 6,1 11. 13 Feb. 2020

[iv] Morris A, Patel G. Heat Stroke. [Updated 2022 Apr 30]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK537135/ [dost臋p: 17.06.2022]

[v] Hekmatpou, Davood et al. 鈥淭he Effect of Aloe Vera Clinical Trials on Prevention and Healing of Skin Wound: A Systematic Review.鈥 Iranian journal of medical sciences vol. 44,1 (2019): 1-9

[vi] Kazimierska K, Kalinowska-Lis U. Milk Proteins-Their Biological Activities and Use in Cosmetics and Dermatology. Molecules. 2021;26(11):3253. Published 2021 May 28

[vii] Huseini HF, Rahimzadeh G, Fazeli MR, Mehrazma M, Salehi M. Evaluation of wound healing activities of kefir products. Burns. 2012 Aug;38(5):719-23



W przychodni akceptujemy p艂atno艣膰 kart膮 p艂atnicz膮 oraz kredytow膮 Visa, Mastercard, Maestro.
karty_m

Bezp艂atny dost臋p do bezprzewodowego internetu dla wszystkich pacjent贸w przychodni.

Dane adresowe:

Przychodnia Boche艅ska
ul. Krakowska 27
32-700 Bochnia
14 611 63 63

Gabinet Okulistyczny
885-455-955

Godziny:

Podstawowa opieka zdrowotna (POZ):
poniedzia艂ek-pi膮tek: 08:00鈥18:00
sobota-niedziela: nieczynne

Poradnie specjalistyczne:
poniedzia艂ek-pi膮tek: 07:00鈥20:00
sobota-niedziela: nieczynne

Punkt pobra艅:
poniedzia艂ek-pi膮tek: 07:00鈥11:00
sobota: 07:30-11:30
niedziela: nieczynne