Czy omdlenie jest niebezpieczne?

Czy omdlenie jest niebezpieczne?

Omdlenie to czasowa utrata przytomno艣ci. Zazwyczaj trwa kr贸tko i samo przemija. Jakie s膮 przyczyny omdle艅 i w jaki spos贸b pom贸c osobie, kt贸ra chwilowo straci艂a przytomno艣膰? Czy omdlenie jest stanem bezpo艣redniego zagro偶enia 偶ycia? Czy to pow贸d do kontaktu z kardiologiem?

Czym jest spowodowane omdlenie?

Do omdlenia dochodzi z powodu niewystarczaj膮cego przep艂ywu krwi przez m贸zg. Omdlenie cechuje si臋 szybkim pocz膮tkiem, kr贸tkim czasem trwania oraz samoistnym powrotem do przytomno艣ci. Czasami chwilow膮 utrat臋 przytomno艣ci poprzedza tzw. stan przedomdleniowy. Osoba w takim stanie mo偶e mie膰:

  • zawroty g艂owy,
  • nudno艣ci,
  • zaburzenia widzenia,
  • problemy ze s艂uchem,
  • ko艂atanie serca.[[1]]

Przyczyny omdlenia

Powody omdlenia s膮 r贸偶ne. Mo偶e ono wynika膰 z:

  • zbyt szybkiego wstania,
  • niewystarczaj膮cego nawodnienia lub od偶ywienia organizmu,
  • wysokiej temperatury otoczenia,
  • problem贸w z sercem i uk艂adem kr膮偶enia,
  • zbyt du偶ej ilo艣ci alkoholu lub innych u偶ywek,
  • stresu.[[2]]

Omdlenie odruchowe

Omdlenia odruchowe zale偶膮 od mechanizm贸w nerwowych. Mog膮 by膰 one m.in. wazowagalne. S膮 najcz臋stsz膮 przyczyn膮 omdle艅 u dzieci. Do zdarzenia mo偶e doj艣膰 wskutek stania lub stresu. Istniej膮 te偶 pewne sytuacje, w kt贸rych cz臋艣ciej dochodzi do omdle艅, np. po wysi艂ku fizycznym, w trakcie kaszlu, po艂ykania, oddawania moczu. Zazwyczaj poprzedzaj膮 je objawy takie jak zawroty g艂owy, pogorszenie widzenia, blado艣膰.[[3],[4]]

Omdlenie ortostatyczne

Przyczyn膮 omdlenia ortostatycznego jest spadek ci艣nienia krwi. Dzieje si臋 tak np. w trakcie zmiany pozycji z le偶膮cej lub siedz膮cej na stoj膮c膮. Reakcja na spadek ci艣nienia mo偶e by膰 natychmiastowa alub op贸藕niona. Ta druga opcja cz臋艣ciej zdarza si臋 u os贸b starszych. Po kilku minutach od wstania nast臋puje utrata przytomno艣ci. Jest to niebezpieczne, poniewa偶 osoba taka nie jest przygotowana na upadek.

Istniej膮 pewne czynniki zwi臋kszaj膮ce ryzyko hipotonii ortostatycznej, czyli nag艂ych spadk贸w ci艣nienia wskutek zmiany pozycji, na przyk艂ad:

  • niekt贸re leki (moczop臋dne, rozszerzaj膮ce naczynia),
  • krwawienie,
  • biegunka, wymioty,
  • niekt贸re schorzenia (m.in. cukrzyca, niewydolno艣膰 nerek).[3,4]

Omdlenie kardiogenne

Omdlenia kardiogenne zwi膮zane s膮 z zaburzeniami rytmu lub innymi chorobami serca.[3]

Kiedy uda膰 si臋 do lekarza?

Chocia偶 wi臋kszo艣膰 omdle艅 nie jest bezpo艣rednim zagro偶eniem 偶ycia, ka偶da chwilowa utrata przytomno艣ci powinna zosta膰 skonsultowana z lekarzem. Na podstawie wywiadu b臋dzie on m贸g艂 okre艣li膰 przyczyn臋 omdlenia. Mo偶e te偶 zleci膰 odpowiednie testy, kt贸re pomog膮 w diagnozie i wyklucz膮 m.in. choroby serca.[2,3]

Nie ka偶da chwilowa utrata przytomno艣ci oznacza omdlenie. Czasami za przemijaj膮c膮 utrat膮 przytomno艣ci stoj膮 pewne stany chorobowe, np. niekt贸re rodzaje padaczek. Dlatego tak wa偶ne jest znalezienie genezy problemu i je偶eli to konieczne, wdro偶enie odpowiedniego leczenia.[3]

Testy diagnostyczne

W zale偶no艣ci od okoliczno艣ci utraty przytomno艣ci lekarz mo偶e skierowa膰 pacjenta na przyk艂ad na:

  1. EKG, czyli elektrokardiogram. To bezbolesne badanie, w trakcie kt贸rego umieszcza si臋 na ciele pacjenta elektrody i za ich pomoc膮 bada si臋 prac臋 serca.
  2. Badanie wysi艂kowe, czyli form臋 badania EKG, w trakcie kt贸rego pacjent ma pod艂膮czone elektrody, ale jednocze艣nie ca艂y czas pozostaje w ruchu, np. b臋d膮c na bie偶ni lub rowerze stacjonarnym.
  3. Holter EKG, kt贸ry pozwala rejestrowa膰 prac臋 serca przez d艂u偶szy czas. Pacjentowi pod艂膮cza si臋 elektrody, kt贸re s膮 po艂膮czone z niewielkim urz膮dzeniem rejestruj膮cym. Po pod艂膮czeniu, pacjent wraca do domu i mo偶e wykonywa膰 wszystkie codzienne czynno艣ci. W tym czasie Holter EKG ca艂y czas rejestruje akcj臋 serca.
  4. USG serca (echo serca, echokardiogram), czyli rodzaj badania obrazowego. Pozwala zobaczy膰 struktury wewn臋trzne organizmu.[1,3]

Podstawowym badaniem w diagnostyce omdle艅 jest tak偶e pomiar ci艣nienia t臋tniczego. Wykonuje si臋 go w pozycji le偶膮cej i stoj膮cej. Pomocne mo偶e by膰 tak偶e badanie krwi, np. hematokryt (wska藕nik okre艣laj膮cy stosunek czerwonych krwinek do krwi pe艂nej), st臋偶enie hemoglobiny. Je偶eli podejrzewa si臋 hipoksj臋, czyli niedotlenie organizmu bada si臋 tak偶e wysycenie krwi t臋tniczej tlenem.[3]

Omdlenie 鈥 jak udzieli膰 pierwszej pomocy?

Je偶eli czujesz si臋 s艂abo, towarzysz膮 Ci objawy charakterystyczne dla stanu przedomdleniowego, po艂贸偶 si臋 lub usi膮d藕. W razie utraty przytomno艣ci zabezpiecza Ci臋 to przed nag艂ym upadkiem. Je偶eli siadasz, umie艣膰 g艂ow臋 mi臋dzy kolanami. Poinformuj kogo艣 z otoczenia, 偶e nie czujesz si臋 zbyt dobrze i popro艣 go o pozostanie z Tob膮 przez chwil臋.

Je偶eli jeste艣 艣wiadkiem zdarzenia, 偶e kto艣 traci lub straci艂 przytomno艣膰, udziel mu pierwszej pomocy.

  1. Je艣li osoba jest przytomna, popro艣 aby si臋 po艂o偶y艂a. Je偶eli kto艣 ju偶 zemdla艂, po艂贸偶 go na plecach, a nogi unie艣.
  2. Sprawd藕 oddech. W sytuacji, gdy co艣 utrudnia oddychanie, np. krawat, usu艅 przyczyn臋.
  3. Upewnij si臋, 偶e osoba ta ma wystarczaj膮cy dost臋p do 艣wie偶ego powietrza. Popro艣 inne osoby, aby odesz艂y. Je偶eli masz mo偶liwo艣膰, otw贸rz okno. Je艣li dosz艂o do omdlenia w miejscu, w kt贸rym oddychanie mo偶e by膰 utrudnione (np. sauna), postaraj si臋 wynie艣膰 chorego.
  4. Po ok. 20 sekundach przytomno艣膰 powinna wr贸ci膰. Popro艣 poszkodowanego, aby nie wstawa艂 od razu, gdy偶 mo偶e to doprowadzi膰 do powt贸rnego omdlenia.
  5. Gdyby po kilku minutach osoba by艂a dalej nieprzytomna, nale偶y wezwa膰 s艂u偶by ratownicze i monitorowa膰 stan poszkodowanego (dro偶no艣膰 dr贸g oddechowych).[[5],[6]]

Podsumowanie

Je偶eli zdarzy艂o Ci si臋 straci膰 na chwil臋 przytomno艣膰, nie bagatelizuj objaw贸w. Skonsultuj z lekarzem omdlenie, opisuj膮c w jakich warunkach dosz艂o do utraty przytomno艣ci, ile mniej wi臋cej ono trwa艂o, czy chorujesz na co艣 przewlekle oraz czy stosujesz leki na sta艂e. Wi臋kszo艣膰 przypadk贸w to niegro藕ne, sporadycznie pojawiaj膮ce si臋 omdlenia, ale warto wykluczy膰 ryzyko pewnych schorze艅, w tym chor贸b serca.

Wykaz 藕r贸de艂


[1]           Johns Hopkins Medicine: Syncope (Fainting) [dost臋p 3.08.2022]

[2]           NHS: Fainting. 2020 [dost臋p 3.08.2022]

[3]           Wytyczne ESC dotycz膮ce rozpoznawania i leczenia omdle艅. 2018

[4]           Benditt D et al.: Syncope in adults: Epidemiology, pathogenesis, and etiologies. UpToDate. 2022 [dost臋p 3.08.2022]

[5]           MayoClinic: First aid 鈥 fainting. 2021 [dost臋p 3.08.2022]

[6]           St. John Ambulance: Fainting. 2021. [dost臋p 3.08.2022]



W przychodni akceptujemy p艂atno艣膰 kart膮 p艂atnicz膮 oraz kredytow膮 Visa, Mastercard, Maestro.
karty_m

Bezp艂atny dost臋p do bezprzewodowego internetu dla wszystkich pacjent贸w przychodni.

Dane adresowe:

Przychodnia Boche艅ska
ul. Krakowska 27
32-700 Bochnia
14 611 63 63

Gabinet Okulistyczny
885-455-955

Godziny:

Podstawowa opieka zdrowotna (POZ):
poniedzia艂ek-pi膮tek: 08:00鈥18:00
sobota-niedziela: nieczynne

Poradnie specjalistyczne:
poniedzia艂ek-pi膮tek: 07:00鈥20:00
sobota-niedziela: nieczynne

Punkt pobra艅:
poniedzia艂ek-pi膮tek: 07:00鈥11:00
sobota: 07:30-11:30
niedziela: nieczynne